Mga Kawikaan 22

Kabanata 22

א נִבְחָ֣ר שֵׁ֭ם מֵעֹ֣שֶׁר רָ֑ב מִכֶּ֥סֶף וּ֝מִזָּהָ֗ב חֵ֣ן טֽוֹב׃
1 Higit na dapat piliin ang mabuting pangalan kaysa sa malaking kayamanan; higit sa pilak at ginto ang mabuting pagtingin.
ב עָשִׁ֣יר וָרָ֣שׁ נִפְגָּ֑שׁוּ עֹשֵׂ֖ה כֻלָּ֣ם יְהוָֽה׃
2 Ang mayaman at ang dukha ay nagtatagpo; ang Walang-Hanggan ang gumawa sa kanilang lahat.
ג עָר֤וּם ׀ רָאָ֣ה רָעָ֣ה ויסתר [וְנִסְתָּ֑ר] וּ֝פְתָיִ֗ים עָבְר֥וּ וְֽנֶעֱנָֽשׁוּ׃
3 Ang taong matalino ay nakakakita ng kapahamakan at nagtatago; ngunit ang mga walang-muwang ay nagpapatuloy at napaparusahan.
ד עֵ֣קֶב עֲ֭נָוָה יִרְאַ֣ת יְהוָ֑ה עֹ֖שֶׁר וְכָב֣וֹד וְחַיִּֽים׃
4 Ang bunga ng kababaang-loob ay ang pagkatakot sa Walang-Hanggan, at kayamanan, karangalan, at buhay.
ה צִנִּ֣ים פַּ֭חִים בְּדֶ֣רֶךְ עִקֵּ֑שׁ שׁוֹמֵ֥ר נַ֝פְשׁ֗וֹ יִרְחַ֥ק מֵהֶֽם׃
5 May mga tinik at mga bitag sa daan ng taong liko; ang nag-iingat sa kanyang sarili ay lumalayo sa mga iyon.
ו חֲנֹ֣ךְ לַ֭נַּעַר עַל־פִּ֣י דַרְכּ֑וֹ גַּ֥ם כִּֽי־יַ֝זְקִ֗ין לֹֽא־יָס֥וּר מִמֶּֽנָּה׃
6 Turuan mo ang bata ayon sa kanyang daan; kahit tumanda siya ay hindi niya ito lilisanin.
ז עָ֭שִׁיר בְּרָשִׁ֣ים יִמְשׁ֑וֹל וְעֶ֥בֶד לֹ֝וֶ֗ה לְאִ֣ישׁ מַלְוֶֽה׃
7 Ang mayaman ay namumuno sa mga dukha, at ang nangungutang ay alipin ng taong nagpapautang.
ח זוֹרֵ֣עַ עַ֭וְלָה יקצור־[יִקְצָר־] אָ֑וֶן וְשֵׁ֖בֶט עֶבְרָת֣וֹ יִכְלֶֽה׃
8 Ang naghahasik ng kalikuan ay aani ng kapahamakan, at ang pamalo ng kanyang poot ay magwawakas.
ט טֽוֹב־עַ֭יִן ה֣וּא יְבֹרָ֑ךְ כִּֽי־נָתַ֖ן מִלַּחְמ֣וֹ לַדָּֽל׃
9 Ang taong may mapagbigay na mata ay pagpapalain, sapagkat nagbibigay siya ng kanyang tinapay sa dukha.
י גָּ֣רֵֽשׁ לֵ֭ץ וְיֵצֵ֣א מָד֑וֹן וְ֝יִשְׁבֹּ֗ת דִּ֣ין וְקָלֽוֹן׃
10 Palayasin mo ang manlilibak, at aalis ang alitan; at titigil ang usapin at ang kahihiyan.
יא אֹהֵ֥ב טהור־[טְהָר־] לֵ֑ב חֵ֥ן שְׂ֝פָתָ֗יו רֵעֵ֥הוּ מֶֽלֶךְ׃
11 Ang umiibig sa kalinisan ng puso, na may biyaya sa kanyang mga labi, ang hari ay magiging kaibigan niya.
יב עֵינֵ֣י יְ֭הוָה נָ֣צְרוּ דָ֑עַת וַ֝יְסַלֵּ֗ף דִּבְרֵ֥י בֹגֵֽד׃
12 Ang mga mata ng Walang-Hanggan ay nagbabantay sa may kaalaman, ngunit binabaluktot Niya ang mga salita ng taksil.
יג אָמַ֣ר עָ֭צֵל אֲרִ֣י בַח֑וּץ בְּת֥וֹךְ רְ֝חֹב֗וֹת אֵֽרָצֵֽחַ׃
13 Sinasabi ng tamad: “May leon sa labas! Sa gitna ng mga lansangan ay mapapatay ako.”
יד שׁוּחָ֣ה עֲ֭מֻקָּה פִּ֣י זָר֑וֹת זְע֥וּם יְ֝הוָ֗ה יפול־[יִפָּל־] שָֽׁם׃
14 Isang malalim na hukay ang bibig ng mga dayuhan; ang kinapopootan ng Walang-Hanggan ay mahuhulog doon.
טו אִ֭וֶּלֶת קְשׁוּרָ֣ה בְלֶב־נָ֑עַר שֵׁ֥בֶט מ֝וּסָ֗ר יַרְחִיקֶ֥נָּה מִמֶּֽנּוּ׃
15 Ang kahangalan ay nakatali sa puso ng bata; ngunit ang pamalo ng pagtutuwid ang maglalayo nito sa kanya.
טז עֹ֣שֵֽׁק דָּ֭ל לְהַרְבּ֣וֹת ל֑וֹ נֹתֵ֥ן לְ֝עָשִׁ֗יר אַךְ־לְמַחְסֽוֹר׃
16 Ang umaapi sa dukha upang magparami ng kayamanan para sa sarili ay mauuwi sa pagbibigay nito sa mayaman, at hahantong lamang sa kasalatan.
יז הַ֥ט אָזְנְךָ֗ וּ֭שְׁמַע דִּבְרֵ֣י חֲכָמִ֑ים וְ֝לִבְּךָ֗ תָּשִׁ֥ית לְדַעְתִּֽי׃
17 Ikiling mo ang iyong tainga at pakinggan ang mga salita ng mga pantas, at ituon mo ang iyong puso sa aking kaalaman.
יח כִּֽי־נָ֭עִים כִּֽי־תִשְׁמְרֵ֣ם בְּבִטְנֶ֑ךָ יִכֹּ֥נוּ יַ֝חְדָּ֗ו עַל־שְׂפָתֶֽיךָ׃
18 Sapagkat kaaya-aya kung iingatan mo ang mga ito sa iyong kalooban; at matatatag ang lahat ng ito sa iyong mga labi.
יט לִהְי֣וֹת בַּ֭יהוָה מִבְטַחֶ֑ךָ הוֹדַעְתִּ֖יךָ הַיּ֣וֹם אַף־אָֽתָּה׃
19 Upang ang iyong pagtitiwala ay mapasa Walang-Hanggan, ipinaalam ko ang mga ito sa araw na ito, pati sa iyo.
כ הֲלֹ֤א כָתַ֣בְתִּי לְ֭ךָ שלשום [שָׁלִישִׁ֑ים] בְּמ֖וֹעֵצֹ֣ת וָדָֽעַת׃
20 Hindi ba't isinulat ko para sa iyo ang mga dakilang bagay, ng mga payo at kaalaman,
כא לְהוֹדִֽיעֲךָ֗ קֹ֭שְׁטְ אִמְרֵ֣י אֱמֶ֑ת לְהָשִׁ֥יב אֲמָרִ֥ים אֱ֝מֶ֗ת לְשֹׁלְחֶֽיךָ׃ (פ)
21 upang ipaalam sa iyo ang katiyakan ng mga salita ng katotohanan, nang sa gayon ay maibigay mo ang mga salita ng katotohanan bilang tugon sa mga nagsusugo sa iyo upang magtanong?
כב אַֽל־תִּגְזָל־דָּ֭ל כִּ֣י דַל־ה֑וּא וְאַל־תְּדַכֵּ֖א עָנִ֣י בַשָּֽׁעַר׃
22 Huwag mong nakawan ang dukha dahil lamang siya'y dukha, at huwag mong apihin ang kapus-palad sa pintuang-bayan.
כג כִּֽי־יְ֭הוָה יָרִ֣יב רִיבָ֑ם וְקָבַ֖ע אֶת־קֹבְעֵיהֶ֣ם נָֽפֶשׁ׃
23 Sapagkat ang Walang-Hanggan ang magtatanggol sa kanilang usapin, at kukunin Niya ang buhay ng mga nagnanakaw sa kanila.
כד אַל־תִּ֭תְרַע אֶת־בַּ֣עַל אָ֑ף וְאֶת־אִ֥ישׁ חֵ֝מוֹת לֹ֣א תָבֽוֹא׃
24 Huwag kang makipagkaibigan sa taong magagalitin, at huwag kang sumama sa taong mapagpuyos ang poot,
כה פֶּן־תֶּאֱלַ֥ף ארחתו [אֹֽרְחֹתָ֑יו] וְלָקַחְתָּ֖ מוֹקֵ֣שׁ לְנַפְשֶֽׁךָ׃
25 baka matutuhan mo ang kanyang mga gawi, at maglagay ka ng bitag para sa iyong sarili.
כו אַל־תְּהִ֥י בְתֹֽקְעֵי־כָ֑ף בַּ֝עֹרְבִ֗ים מַשָּׁאֽוֹת׃
26 Huwag kang mapabilang sa mga nakikipagkamay bilang pangako, sa mga nananagot sa mga utang ng iba;
כז אִם־אֵֽין־לְךָ֥ לְשַׁלֵּ֑ם לָ֥מָּה יִקַּ֥ח מִ֝שְׁכָּבְךָ֗ מִתַּחְתֶּֽיךָ׃
27 Kung wala kang maibabayad, bakit hahayaan mong kunin niya ang iyong higaan mula sa ilalim mo?
כח אַל־תַּ֭סֵּג גְּב֣וּל עוֹלָ֑ם אֲשֶׁ֖ר עָשׂ֣וּ אֲבוֹתֶֽיךָ׃
28 Huwag mong urungin ang sinaunang hangganan na itinakda ng iyong mga ninuno.
כט חָזִ֡יתָ אִ֤ישׁ ׀ מָ֘הִ֤יר בִּמְלַאכְתּ֗וֹ לִֽפְנֵֽי־מְלָכִ֥ים יִתְיַצָּ֑ב בַּל־יִ֝תְיַצֵּב לִפְנֵ֥י חֲשֻׁכִּֽים׃ (פ)
29 Nakikita mo ba ang taong masipag at mahusay sa kanyang gawain? Sa harap ng mga hari siya tatayo; hindi siya tatayo sa harap ng mga hamak.
Nakaraang KabanataSusunod na Kabanata